Tamarindus indica, ook bekend als tamarinde, tamarind of imli (in India), is een groenblijvende tot semi-groenblijvende tropische boom uit de vlinderbloemenfamilie met zure, zoet-zure peulvruchten.

Oorsprong

• Oorspronkelijk afkomstig uit tropisch Afrika (vooral Oost- en West-Afrika, zoals Sudan, Nigeria, Kenia, Ethiopië).
• De naam “tamarind” komt van het Perzische “tamar-i-hind” (Indiase dadel); in het Sanskriet “Amlika” → wijst op oude aanwezigheid in India.
• Groeit van nature in droge savannes, vochtige valleien, langs rivieren en kustgebieden op goed doorlatende, arme tot vruchtbare bodems; aangepast aan droogte en hitte.

Verzorging

• Groeit als boom tot 20 meter hoog met een brede kroon en dikke stam; langzaam groeiend in jeugd, later sneller.
• Geeft de voorkeur aan volle zon verdraagt hitte en warmte uitstekend.
• Plant in goed doorlatende, vruchtbare tot arme grond (zandig-leemachtig, pH 6.0–7.5); verdraagt zoute, kalkhoudende of arme bodems; voeg organisch materiaal toe voor betere groei.
• Water geven: regelmatig tijdens vestiging; matig daarna (zeer droogtetolerant als gevestigd); grond licht vochtig houden, maar geen wateroverlast (wortelrot risico).
• Winterhardheid: beperkt (USDA zones 9b–11); verdraagt lichte vorst tot ongeveer -5 tot -8 °C kortdurend; in koudere klimaten (zoals Nederland/België) als kuipplant kweken en vorstvrij overwinteren (min. 5–10 °C, lichte plek binnenshuis).
• Bemesting: in groeiseizoen (lente/zomer) gebalanceerde mest; niet overbemesten; stikstofbindend via wortelknobbeltjes.
• Snoei: minimaal; lichte vormgeving in voorjaar of na vruchtdracht; zware snoei verdraagt de boom goed.

Gebruik

• Culinaire toepassingen: pulp van de peulen (zoet-zuur) in sauzen (zoals worcestersaus), chutneys, curries, sambar, soepen, limonades, snoep, jam, siroop en drankjes; jonge bladeren en bloemen eetbaar in salades of curry’s.
• Medicinaal/traditioneel: laxerend (tegen constipatie), spijsverteringsbevorderend, koortsverlagend, ontstekingsremmend, antimicrobieel; gebruikt bij maagklachten, diarree, dysenterie, wonden, malaria, hoest, diabetes, hoge bloeddruk, huidproblemen en als antioxidant; in Ayurveda, TCM en Afrikaanse volksgeneeskunde.
• Voedingswaarde: rijk aan vitamine C, B-vitaminen, ijzer, kalium, magnesium, vezels en antioxidanten; pulp bevat veel organische zuren (zoals wijnsteenzuur).